Nieuwe enquête legt oorzaken langdurige arbeidsongeschiktheid bloot          

Langdurige arbeidsongeschiktheid is zelden een individueel falen. Dat blijkt uit de enquête ‘Welzijn en arbeidsongeschiktheid op de werkvloer’ van ABVV Scheikunde-Petroleum, afgenomen bij 955 werknemers uit de sector (62,26% vrouw). Op enkele dagen van de internationale dag van de rechten van de vrouw, spreken de resultaten voor zich: er is een verband tussen werkorganisatie, psychosociale belasting en langdurige arbeidsongeschiktheid... en het blijkt dat vooral de werkneemsters extra kwetsbaar zijn. 

Werkhervatting zonder vangnet
Meer dan de helft van de werkneemsters die de afgelopen vijf jaar langer dan een maand arbeidsongeschikt was, geeft aan het slachtoffer te zijn van een gebrekkig welzijnsbeleid in hun onderneming. Hoge werkdruk (18,54%), gebrek aan waardering (16,82%) en onvoldoende ondersteuning van leidinggevenden (15,58%) zijn de meest genoemde tekortkomingen. Ook de werk-privébalans (13,86%) speelt een rol. 

Bovendien geeft bijna de helft van de vrouwelijke respondenten aan (48,43%) dat bij hun terugkeer naar het werk geen rekening wordt gehouden met hun gezondheidstoestand. Zoals onderstaande grafiek aangeeft, is er amper aanpassing van arbeidstijd of werkplek. Erger nog: sommige werkgevers weigeren elk voorstel tot aanpassing of ondernemen geen enkele stap. Met andere woorden: er wordt van je verwacht dat je op dezelfde manier verder werkt, zelfs wanneer je gezondheid het (nog) niet toelaat.

Zich buitengesloten voelen, schuldgevoelens, ... maar er zijn oplossingen!
De impact is niet alleen organisatorisch, maar ook emotioneel voelbaar. Meer dan een kwart (zie grafiek hieronder) van de werkneemsters voelt zich aan de kant gezet door hun werkgever, 29,73% voelt zich schuldig over hun ziekteverlof en slechts 1 op de 4 voelt zich begrepen door de werkgever. Ook hier spreken de cijfers voor zich: vrouwen hebben een zwaardere emotionele last te dragen door het ontbreken van een zorgzaam welzijnsbeleid in hun bedrijf. 

De mannelijke werknemers van hun kant geven aan minder schuldgevoelens te hebben en wijzen vaker naar de werkorganisatie als oorzaak.

Opvallend is dat werknemers zeer concreet aangeven welke maatregelen preventief kunnen werken: betere communicatie en ondersteuning, meer flexibiliteit en realistische werkdruk. Maar hun ideeën en voorstellen worden in hun bedrijven weinig of helemaal niet in aanmerking genomen.

Investeren in welzijn in het belang van iedereen 
“Bovenstaande cijfers laten weinig ruimte voor twijfel. Langdurige arbeidsongeschiktheid ontstaat niet in een vacuüm. Het is een gevolg van een werkorganisatie die te weinig aandacht heeft voor werknemers, en in het bijzonder vrouwelijke werknemers”, zegt Andrea Della Vecchia, federaal secretaris ABVV Scheikunde-Petroleum. Hij doet ook een oproep aan de werkgevers: “Uit de enquête blijkt dat jullie onvoldoende belang hechten aan de ideeën van zieke collega's. Luister naar hen en geef gevolg aan hun voorstellen op het gebied van communicatie, ondersteuning en werkdruk. Een bedrijf dat zich inzet voor het welzijn van zijn werknemers, wint op alle fronten: minder verzuim, meer motivatie, hogere kwaliteit en meer stabiliteit”. Volgens hem moeten de sectoren inzetten op preventief welzijnsbeheer, in overleg met de werknemersvertegenwoordigers en op basis van een realistische organisatie van het werk. “Reageren wanneer werknemers al in ziekte zijn, kost zowel de werknemer als de werkgever en de samenleving meer", benadrukt de syndicalist.