NEPSI-conferentie: 20 jaar Europees sociaal overleg om werknemers te beschermen tegen kristallijn silica

Op 14 oktober 2026 kwamen de Europese sociale partners in Brussel samen om de 20ste verjaardag van NEPSI (The European Network on Silica) te vieren. NEPSI is een Europese overeenkomst binnen het sociaal overleg die gericht is op het voorkomen van de risico’s van blootstelling aan inadembaar kristallijn silica.

Wat is NEPSI?NE
NEPSI werd opgericht in 2006 en brengt Europese vakbonds- en werkgeversorganisaties samen om de blootstelling van werknemers aan inadembaar kristallijn silica te verminderen en de beroepsziekten die ermee gepaard gaan te voorkomen.

Kristallijn silica komt in heel wat sectoren voor: groeven, bouw, cementfabrieken, glasindustrie en bedrijven die kunststeen voor werkbladen produceren of bewerken. Wanneer deze materialen worden gezaagd, geboord of geslepen, kan stof vrijkomen dat ernstige ziekten kan veroorzaken, zoals silicose (stoflong), longkanker en bepaalde chronische luchtwegaandoeningen.

Om deze risico’s aan te pakken, ontwikkelde NEPSI een Europese gids met goede praktijken en verschillende hulpmiddelen om de preventie in bedrijven te verbeteren.

De bijdrage van de Algemene Centrale
De Algemene Centrale – ABVV neemt actief deel aan de werkzaamheden van NEPSI en vertegenwoordigt werknemers uit sectoren waar blootstelling aan kristallijn silica een risico vormt.

Tijdens de jubileumconferentie nam de Algemene Centrale deel aan een rondetafelgesprek over de resultaten van de overeenkomst en de uitdagingen voor de toekomst. Daarbij benadrukte ze dat NEPSI een concreet succes is van het Europees sociaal overleg.

Dankzij de inspanningen van de afgelopen twintig jaar beschikken bedrijven vandaag over heel wat hulpmiddelen om de blootstelling van werknemers te beperken: stofafzuiging aan de bron, krachtige afzuigsystemen, aangepaste werkmethoden, opvolging van de blootstelling en betere beschermingsmiddelen.

De Algemene Centrale wees er ook op dat werknemers vandaag veel beter geïnformeerd zijn over de risico’s van silicose en longkanker dan twintig jaar geleden.

De uitdagingen voor de toekomst
Volgens de Algemene Centrale ligt de grootste uitdaging erin om de bestaande hulpmiddelen ook daadwerkelijk in de praktijk toe te passen.

De inspanningen moeten zich vooral richten op:

• kmo’s en onderaannemers;
• de verspreiding van gidsen met goede praktijken;
• de opleiding van werknemersvertegenwoordigers;
• de sensibilisering van werknemers die het meest worden blootgesteld.

Tijdens de conferentie benadrukte de Algemene Centrale de essentiële rol van delegees en leden van de Comités voor Preventie en Bescherming op het Werk (CPBW). Zij moeten ervoor zorgen dat de beschikbare hulpmiddelen op de werkvloer worden gebruikt en dat de preventiemaatregelen ook echt worden toegepast.

Een syndicale prioriteit
Twintig jaar na de oprichting toont NEPSI aan dat Europees sociaal overleg de gezondheid en veiligheid van werknemers concreet kan verbeteren.

Voor de Algemene Centrale – ABVV blijft het doel om deze inspanningen voort te zetten, zodat elke werknemer die aan kristallijn silica wordt blootgesteld zo goed mogelijk beschermd wordt, ongeacht de sector waarin die werkt of de grootte van het bedrijf.

Het voorkomen van beroepsziekten door blootstelling aan kristallijn silica blijft ook de komende jaren een belangrijke syndicale prioriteit.

Foto's: David Olkarny