De energietransitie kan werkgelegenheid in de industrie veiligstellen
Terwijl verschillende werkgevers klagen over de energieprijzen, is het interessant om stil te staan bij de meest recente studie die werd besteld door de Belgische regulator voor elektriciteit en gas (de CREG). We hadden over deze studie een gesprek met onze collega Sacha Dierckx, economisch adviseur bij de studiedienst van het ABVV met expertise in onder meer energie & duurzame ontwikkeling.
Sacha Dierckx, economisch adviseur bij de studiedienst van het ABVV
Sacha, werkgevers uit onder andere de scheikunde klagen over de hoge energieprijzen in België. Is dat volgens de recente cijfers terecht?
Als we kijken naar de studie van de CREG, dan blijkt dat België het in vergelijking met de buurlanden helemaal niet slecht doet. Voor aardgas behoren onze prijzen zelfs tot de meest competitieve onder meer omdat België een invoerland is van aardgas. Op het vlak van elektriciteit doet Frankrijk het beter maar dat heeft alles te maken met de stevige overheidssteun die men voorziet. In vergelijking met onze buurlanden hebben de werkgevers geen reden tot klagen maar we mogen de mondiale prijzen niet uit het oog verliezen waarbij het op vlak van energieprijzen soms moeilijk opboksen is tegen de Verenigde Staten en in mindere mate China.
Tegelijk zien we dat ook België de industrie nog intensiever zal ondersteunen door de transmissietarieven* voor energie-intensieve bedrijven te verlagen vanaf volgende maand. De vraag die we ons hierbij moeten stellen is of de overheidssteun correct wordt ingezet met het oog op de broodnodige energietransitie.
Vakbonden pleiten vaak voor voorwaarden aan overheidssteun. Wat betekent dat concreet?
Als bedrijven publieke steun ontvangen, moet daar iets tegenover staan. We denken dan aan garanties rond werkgelegenheid, goede loon- en arbeidsvoorwaarden en een duidelijke strategie voor de klimaattransitie.
Het sociaal overleg moet bijvoorbeeld een centrale rol kunnen spelen op vlak van de klimaatplannen die bedrijven moeten opmaken. Daarnaast moeten we blijven benadrukken dat het moeilijk te verantwoorden is dat ondernemingen overheidsgeld ontvangen terwijl ze grote dividenden uitkeren aan aandeelhouders. Publieke middelen moeten in de eerste plaats de collectieve toekomst dienen.
Welke maatregel zou volgens jou zowel de energietransitie als de werkgelegenheid vooruithelpen?
Een belangrijke stap zou een taxshift zijn waarbij elektriciteit goedkoper wordt en aardgas geleidelijk duurder. Dat stimuleert de overgang naar een duurzamer energieverbruik. In dat geval moeten de lagere elektriciteitskosten voor bedrijven gekoppeld worden aan afspraken over kwaliteitsvolle tewerkstelling, werkzekerheid en duurzame investeringen.
De energietransitie hoeft geen bedreiging te zijn voor werknemers. Integendeel: als ze goed wordt aangepakt, kan ze zorgen voor een sterke, toekomstbestendige industrie en duurzame werkgelegenheid. Maar dan moet het geld wel gaan naar investeringen in productie-installaties die passen in een klimaatneutrale toekomst, in plaats van naar dividenduitkeringen aan de aandeelhouders. Wie die omslag uitstelt, riskeert net jobs te verliezen, zoals we vandaag bijvoorbeeld in de Europese auto-industrie zien gebeuren.
*Transmissietarieven zijn de kosten die gebruikers betalen voor het transport van elektriciteit via het hoogspanningsnet. Ze maken deel uit van de elektriciteitsfactuur. Voor energie-intensieve bedrijven zijn deze tarieven belangrijk omdat ze een grote impact kunnen hebben op de totale elektriciteitskost.
Snel antwoord op al jouw vragen
Heb je vragen over je loon, je premie of over je vakantierechten? De Vakbot antwoordt binnen 2 minuten op al jouw vragen.
