Samenvatting

De cijfers over het aantal personen dat in Vlaanderen thuis zit met een burn-out lopen uiteen. Op basis van de ziektecijfers kunnen we hun aantal ramen op ongeveer 53.000, en dit zonder rekening te houden met bijvoorbeeld de amb-tenaren of kort verzuim. Het gaat over een groep mensen die omwille van werkgerelateerde psychosociale klachten (tijdelijk) niet beschikbaar zijn op de arbeidsmarkt. Deze mensen terug aan de slag krijgen bijvoorbeeld via re-inte-gratietrajecten is niet steeds evident.

Uitvallen met een burn-out gebeurt niet zomaar: het is -verder bouwend op de in de wetenschappelijke wereld gehanteerde definitie van burn-out- het resul-taat van een langdurige blootstelling aan stress veroorzaakt door een oneven-wicht in de eisen en de hulpmiddelen op het werk. De diagnose van burn-out wordt veelal voorafgegaan door burn-outklachten en verminderd functione-ren. De Vlaamse werkbaarheidsmonitor kijkt naar deze groep werknemers en zelfstandige ondernemers en brengt de risico’s waarmee ze in de arbeidssitua-tie worden geconfronteerd in kaart. Het aanpakken van deze risico’s kan ertoe leiden dat werkenden niet uitvallen en terechtkomen in minder stresserende arbeidssituaties.

Met voorliggende analyse beogen we een aantal inzichten te verschaffen die relevant zijn voor een beleid dat zich richt op de primaire preventie van burn-out. Een primair preventiebeleid legt de nadruk op de arbeidssituatie zelf, namelijk door ervoor te zorgen dat de werkplek zelf gezond is en blijft. Hiervoor hebben we de gegevens uit de Vlaamse werkbaarheidsmonitor bestu-deerd van de werknemers en de zelfstandige ondernemers die acuut psy-chisch vermoeid zijn. We noemen ze personen met burn-outsymptomen. Het betreft mensen die (nog) aan het werk zijn maar niet meer naar behoren func-tioneren op en buiten het werk.

Wat we in de werkbaarheidsmonitor meten is slechts één van de kenmerken van burn-out, met name psychofysische uitputting, daar waar burn-out een multifactorieel proces betreft. Het kenmerk uitputting kan wel gezien worden als een centrale component van burn-out, wat maakt dat de gegenereerde in-zichten relevant zijn om risico’s voor burn-out beter te begrijpen. Hierbij is het goed om aan te stippen dat burn-out steeds een samenspel betreft van indivi-duele kenmerken, arbeidssituatie en sociale omgeving waarbij verschillende factoren op elkaar inwerken en waarbij ook in de preventie en de aanpak ver-schillende actoren (de werkende zelf, de collega’s, de leidinggevende, de dienstverleners en zorgverstrekkers, de omgeving, het beleid…) een rol kunnen vervullen.

Download document om verder te lezen