De onderhandelingen over een nieuwe sectorale collectieve arbeidsovereenkomst zitten muurvast: de werkgeversvertegenwoordigers in de chemie wijzen de eisen van de werknemers af en stellen dat het tijd is voor soberheid. Geen loonsverhoging, geen erkenning van zware beroepen bij het einde van de loopbaan en geen noemenswaardige verbetering van de arbeidsomstandigheden. Met andere woorden: de verwachtingen van de werknemers krijgen een njet van de chemiewerkgevers. Zij wijzen op de economische conjunctuur en de situatie van de sector. Om daar een eigen oordeel over te vormen, hebben we de bedrijfsresultaten onder de loep genomen. En daaruit blijkt een heel andere realiteit: recordwinsten, stagnerende lonen en dividenden die pieken. Dus, is het tijd voor soberheid of voor sociale rechtvaardigheid?

Werknemers creëren de rijkdom
Werknemers vervullen cruciale taken in bedrijven: ze brengen kennis en kunde mee, besteden een steeds groter deel van hun leven aan hun werk, staan in de frontlinie van innovaties door de transitie en dragen de sector op hun schouders. Kortom: ze creëren waarde. De evolutie van de cashflow[1] en de EBITDA[2] bewijst dat die waarde stijgt in de chemie: de cashflow steeg met 32,8% in de afgelopen drie jaar en de EBITDA brak alle records met meer dan 21,860 miljard euro in 2024. Record verbroken.

Maar wat is het aandeel dat naar de werknemers gaat? De cijfers geven een ander beeld:

• Het aandeel van de lonen in de omzet bedraagt slechts 8,4%.
• Het aandeel van de lonen in de productiekosten haalt amper 7,9%.
• En het verschil tussen productiviteit en loon bedraagt gemiddeld 109 euro per… uur.

Het is duidelijk dat werknemers benadeeld worden door de huidige verdeling van de geproduceerde rijkdom en dat er onderhandelingsruimte bestaat. Maar deze cijfers roepen ook een andere vraag op: waar gaan de winsten naartoe?

Recorddividenden
Terwijl werknemers worden betaald met een loon, worden aandeelhouders beloond met een dividend. De onderstaande grafiek toont de evolutie van de dividenden in de sector sinds 2018.

Wat blijkt?

• In de onderzochte periode werd meer dan 87 miljard euro uit de bedrijven gehaald, ten koste van investeringen en personeel.
• De vergoeding van aandeelhouders stijgt gestaag sinds 2021 en bereikte een record in 2024: meer dan 25 miljard euro verliet de bedrijven ten gunste van enkel de aandeelhouders.
• Opmerkelijk is dat de dividenden in 2024 de winsten van datzelfde jaar overstegen. Met andere woorden: men heeft uit de reserves geput.

Hoewel sommige activiteiten binnen de sector het moeilijk hebben, blijft de sector als geheel zeer winstgevend, maar verdeelt hij de gecreëerde rijkdom op een oneerlijke manier.

Werknemers verdienen hun deel!
De analyse van de sector ondersteunt de eisen van de werknemers en versterkt het gevoel van onrechtvaardigheid. Om dat recht te zetten, moeten de sectorale onderhandelingen leiden tot verbeteringen van de arbeidsomstandigheden. Dat betekent onder meer bruto loonsverhogingen, vervroegde uitstapmogelijkheden voor werknemers in zware beroepen, kwaliteitsvolle jobs, concrete oplossingen voor gezondheid en welzijn, en een akkoord dat geldt voor alle werknemers. Het is tijd voor sociale rechtvaardigheid.

Lees ons pamflet hier.
 

[1] Cashflow is het verschil tussen de inkomende en uitgaande geldstromen van een bedrijf over een bepaalde periode. 

[2] EBITDA staat voor winst vóór rente, belastingen, afschrijvingen en afboekingen.