ENERGIEFACTUUR MOET OMLAAG

De energieprijzen staan centraal in de huidige inflatiecrisis. Onder druk van de vakbonden zette de regering al enkele stappen om de energiefactuur te verlichten. Zo ging de btw voor gas en elektriciteit van 21% naar 6%. Logisch, want energie is geen luxeproduct. Het sociale energietarief werd uitgebreid en verlengd. Dit maakt een verschil van bijna €8.000 per jaar volgens de marktprijzen van september. Er komt een tijdelijke korting op een basispakket energie die voor de lage inkomens kan oplopen tot €200 per maand; De regering komt met verwarmingspremies om de pijn draaglijker te maken. Het zijn welgekomen eerste stappen.

Maar er moet meer gebeuren!

De regering moet meer doen om een Europees prijsplafond uit te brand te slepen. Als Europa blijft lanterfanten, dan moet België stappen zetten op nationaal niveau. Frankrijk, Spanje en Nederland gingen ons al voor.

LOONNORM MOET OP DE SCHOP

Wij strijden al twee jaar voor een aanpassing van de wet van ’96, de loonnormwet die in 2017 nog werd verstrengd en loononderhandelingen zo goed als onmogelijk maakt. We sensibiliseerden massaal. We lanceerden een petitie die door bijna 90.000 burgers werd ondertekend en we werden gehoord in het parlement. Alle aanwezige partijen (zelfs die ter rechterzijde) erkenden de sterkte van onze analyse.

Maar werkgevers en liberalen willen er niets van weten. Zij willen de loonnormwet behouden zoals die nu bestaat. Deze wet is ondertussen bekend als de wet van 0%, want de berekening laat geen enkele onderhandelingsmarge toe!

De loonnorm moet zogezegd dienen om de concurrentiepositie van onze bedrijven te vrijwaren ten opzichte van het buitenland.

• Maar de vergelijking van de lonen met die van de buurlanden houdt geen rekening met de zogenaamde taxshift, die de loonkosten voor de Belgische ondernemingen verlaagde. Dit betekent dat het verhaal van de ‘loonhandicap’ van België ten opzichte van zijn buurlanden onhoudbaar is. Het is slechts een illusie dat sinds 1996 onze lonen sneller stegen dan in de buurlanden. Maar ondertussen betalen de werknemers hiervoor wel de prijs in de vorm van een loonblokkering met een norm van 0% voor de komende jaren.
• De loonnorm houdt ook geen rekening met loonsubsidies, die in 2020 meer dan € 8,2 miljard bedroegen. Deze subsidies – zoals de niet-betaling van bedrijfsvoorheffing voor ploegendienst, nachtarbeid, overwerk – waren nooit hoger dan vandaag in België.

Er is momenteel bij vele bedrijven nog steeds voldoende ruimte om gestegen kosten op te vangen. We zien echter in vele gevallen het omgekeerde: bedrijven verhoogden de prijzen meer dan de kosten waren gestegen. Daardoor werden de winsten gespekt, maar steeg ook de inflatie. De ondernemers hebben de keuze: met hun grote reserves de klap opvangen of de gestegen prijzen doorrekenen en zo de inflatie verder aanwakkeren.

Werknemers verdienen meer dan 0% loonnorm, zeker wanneer we bijna dagelijks nieuwsberichten te zien krijgen over recordwinsten voor Belgische bedrijven. Een loonblokkering is vandaag simpelweg onfatsoenlijk.

INDEX: HANDEN AF

Zoals te verwachten beginnen de werkgevers en de politieke rechterzijde steeds luider te dromen van een indexsprong, of zelfs een van een aanpassing van het indexmechanisme. Daarop hebben wij een duidelijk antwoord: dat zal zonder het ABVV zijn.

• Een loonindexering is geen loonsverhoging!
• Zo’n 850.000 werknemers hebben dit jaar nog geen enkele indexering gekregen!
• De automatische indexering is een eerste bescherming tegen al te groot koopkrachtverlies!

Sommigen ter rechterzijde leggen ook allerlei hervormingen van de automatische indexering op tafel, zoals een netto-indexering. Dit is onaanvaardbaar:

• We hebben nog geen enkel hervormingsvoorstel gezien waarbij de werknemers er als groep op vooruitgaan.
• De index heeft als doel om koopkracht te beschermen en niet als missie om inkomens te herverdelen. Dat is de taak van de fiscaliteit die progressiever moet worden gemaakt.
• Een netto-index zou de brutolonen drukken en dus ook de inkomsten voor de overheid en voor de sociale zekerheid stelselmatig doen afkalven. Deze inkomsten zullen elders gecompenseerd moeten worden. Hierdoor bestaat het risico dat de overheid andere belastingen verhoogt, zoals bijvoorbeeld de btw, die verhoudingsgewijs zwaarder weegt voor de lage inkomens.

De indexsprong van de regering-Michel, zogezegd bedoeld om door verlaging van de loonkosten de concurrentiekracht te verhogen, miste compleet z’n doel. Belgische ondernemingen gebruikten die ingrepen niet om hun prijzen te verlagen en aantrekkelijker te worden voor buitenlandse klanten, ze krikten met deze middelen hun winstmarges op.

Van de index moet men afblijven!

ALLE OVERWINSTEN MOETEN BELAST WORDEN

Grote energiebedrijven zien hun winst verdubbelen of zelfs verdrievoudigen ten opzichte van vorig jaar. Deze crisis raakt dus zeker niet iedereen even hard.

Maar de crisisprofiteurs zitten heus niet enkel in de energiesector. Daarom moet de door de regering aangekondigde overwinstbelasting uitgebreid worden naar andere sectoren. Er zijn andere sectoren/bedrijven die door de uitzonderlijke omstandigheden hoge winsten boeken, ook zij moeten hun steentje bijdragen. Wie uitzonderlijk hoge winstmarges blijft boeken, moet zich aan een verhoogd belastingtarief kunnen verwachten.

HOGERE EN WELVAARTSVASTE SOCIALE UITKERINGEN

• Heel wat sociale minima liggen nog steeds onder de armoedegrens
• De sociale uitkeringen garanderen onvoldoende de levensstandaard (denk aan de relatief lage wettelijke pensioenen)

Sinds 2008 is er een structureel mechanisme om de sociale uitkeringen van werknemers beter te koppelen aan de welvaart. De zogenaamde ‘welvaartsenveloppe’ voorziet de middelen voor verhogingen van pensioenen, ziekte-, werkloosheids- en bijstandsuitkeringen bovenop indexeringen. De federale regering besliste al om de welvaartsenveloppe 2023-2024 volledig toe te kennen. Ondertussen staat evenwel de welvaartsvastheid van de ambtenarenpensioen onder druk. Tijdens het begrotingsoverleg werd de welvaartsaanpassing van de ambtenarenpensioenen (de perequatie) door de liberalen in vraag gesteld.

Onder druk van het ABVV werden de minimumpensioenen verhoogd tot €1.500 netto. Maar er moet meer gebeuren: alle minima moeten boven de armoedegrens uitkomen. Daarnaast moeten de sociale uitkeringen betere de levensstandaard garanderen.