Blitzactie in Charleroi

De poorten van het toekomstige datacenter van Google in Farciennes bleven gesloten voor onze delegatie, maar de blitzactie die ABVV Bouw op dinsdag 24 maart voerde, heeft haar doel bereikt: sociale dumping weer bovenaan de agenda zetten en duidelijk maken dat deze plaag veel meer sectoren treft dan enkel de bouwsector.

Al in de vroege ochtend verzamelden een honderdtal ABVV-militanten bij ABVV Charleroi in het kader van de actiedag tegen sociale dumping. Voor het vertrek zette Carlo Briscolini, algemeen secretaris van AC Charleroi, de toon: “Onze bestemming voor vandaag is het datacenter van Google in Farciennes.”

De keuze van de locatie is allesbehalve toevallig. Op deze grootschalige werf, waar dagelijks zo’n 700 mensen van 43 verschillende nationaliteiten aan het werk zijn, rijzen tal van vragen over onderaannemingsketens. Onder de vele onderaannemers van Google op de werf bevindt zich o.m. de Jones Engineering Group, die een kwalijke reputatie heeft op het vlak van antisyndicale praktijken.

Oncontroleerbare onderaannemingsketens

Voor Gianni De Vlaminck, federaal secretaris van ABVV Bouw, is de kern van het probleem duidelijk: de wildgroei aan onderaannemers op grote werven maakt het steeds moeilijker om de arbeidsomstandigheden te controleren.

“Het gebruik van onderaannemingsketens betekent dat we alle controle verliezen over de sociale praktijken van bedrijven. Ze zijn ondoorzichtig en oncontroleerbaar geworden en vormen een uitgelezen manier om sociale rechten te omzeilen en verantwoordelijkheden te laten vervagen.”

Naarmate de niveaus van onderaanneming toenemen, wordt het steeds onduidelijker wie waarvoor verantwoordelijk is. Misbruiken worden daardoor frequenter en tegelijk moeilijker op te sporen en te bestraffen. Aan het einde van de keten zijn het altijd de werknemers die de zwaarste prijs betalen: lagere lonen, slechtere arbeidsomstandigheden, onvoldoende veiligheid en toenemende onzekerheid.

Er bestaan oplossingen

Tegenover dit goed geoliede mechanisme schuift ABVV Bouw duidelijke eisen naar voren, zoals Gianni toelicht:

“Wij bieden nochtans heel wat concrete oplossingen voor sociale dumping aan. Vakbondsvrijheden moeten gerespecteerd worden, dat staat buiten kijf. Maar daarnaast is het belangrijk dat het aantal onderaannemers in de bouw beperkt wordt. Anders wordt het een kluwen waar niemand - zelfs geen inspecteur - nog wijs uit raakt. We pleiten ook al jaren voor een volledige hoofdaansprakelijkheid van de hoofdaannemer. Zo kunnen we deze wantoestanden sneller de wereld uithelpen.”

Al jarenlang voert het ABVV een vastberaden strijd tegen sociale dumping. Er werd al vooruitgang geboekt, maar de realiteit op het terrein blijft grimmig: dit systeem blijft werknemers uitbuiten, voor onzekerheid zorgen en hun veiligheid in gevaar brengen.

Europese mobilisatie is essentieel

Sociale dumping stopt niet aan de Belgische grenzen. Transnationale onderaannemingsketens, het detacheren van werknemers en de toename van precaire statuten voeden een systeem dat nationale controles omzeilt.

Tijdens haar aanwezigheid op de actie benadrukte Estelle Ceulemans, socialistisch Europees parlementslid, de nood aan een strenger Europees kader dat eerlijke arbeidsomstandigheden garandeert voor iedereen, ongeacht de nationaliteit van de werknemers of het land waar de werkgever gevestigd is.

“Deze mobilisatie is essentieel omdat ze gericht is op het bestrijden van de uitbuiting van werknemers. Maar we moeten ons er ook van bewust zijn dat het machtsevenwicht in het Europees Parlement moeilijk is. We zien hoe rechts steeds vaker samenwerkt met extreemrechts om vakbonden aan te vallen en de sociale bescherming in vraag te stellen.”

De poorten van de werf in Farciennes bleven gesloten voor onze vakbondsdelegatie. Maar achter die poorten wordt vooral een heel systeem zichtbaar: een economisch model dat groeit op ondoorzichtigheid, het afschuiven van verantwoordelijkheden en het tegen elkaar uitspelen van werknemers, zonder respect voor hun rechten en hun waardigheid.