U bent hier

Demografiefonds Chemie

Informatie geüpdatet op 01/04/'17

Werkbaar werk is voor de Algemene Centrale - ABVV een absolute prioriteit. En dat is ook zo in de Chemie. Daarom werd onder impuls van het ABVV via een sectorale cao het demografiefonds opgericht. Per jaar gaat er zo’n 18 miljoen euro naar dit fonds.  In elk chemiebedrijf –groot of klein- kunnen de werkgever en de werknemers samen concrete projecten opzetten om het werk werkbaarder te maken. Het fonds betaalt de kosten ervan.

De regering wil dat we pas op 67 met pensioen gaan. Bovendien wordt het voor chemiewerkers veel moeilijker om in het SWT-systeem, het vroegere brugpensioen, te stappen. Ook voor wie zwaar werk doet of in ploegen werkt. En dan hebben we het nog niet over de hyperflexibiliteit die het Plan Peeters ons wil opleggen. Het ABVV blijft zich verzetten tegen deze maatregelen: werk moet werkbaar blijven.

Gelukkig is er in de chemie een nieuwe sectorale cao uitgewerkt, met wél  een concreet plan rond werkbaar werk: Dankzij het nieuwe ‘demografiefonds’ kunnen bedrijven concrete projecten indienen rond vier actiegebieden: werk, gezondheid, het verbeteren van de competenties van werknemers, het optimaliseren van de loopbaan.

Inzetten op werk

Het is nu aan de werknemers in elk bedrijf om samen met de werkgever een plan uit te werken. Het ABVV pleit er voor om sterk in te zetten op het actiegebied werk. Men kan bijvoorbeeld kiezen voor arbeidsduurvermindering met loonbehoud of voor een bijpassing van het loonverlies bij tijdskrediet en landingsbanen.

Ook rimpeldagen of het verhogen van het anciënniteitsverlof passen perfect binnen het actiegebied werk. Of men kan  premies voorzien bij overstap van zwaar naar lichter werk, van een ploegenstelsel naar een dagstelsel of van nachtwerk naar dagwerk.

Solidair systeem

Alle lonen tellen mee om de geldpot voor het demografiefonds te spijzen en dus kan ook iedereen –arbeiders, bedienden en kaderleden- er beroep op doen. En het maakt niet uit of je bij een chemiereus werkt of in een kleine KMO: het is een solidair systeem.

In dit dossier vind je alle informatie om concreet aan de slag te gaan.

 

 

Hoe ontstond het demografiefonds?

  • In het voorjaar van 2015 werd er geen gemeenschappelijke vakbondseisenbundel ingediend voor de sectorale chemie cao 2015-2016.
  • Het ACV weigerde onze eis over een compensatie van de index op te nemen in de eisenbundel.
  • Bij de toelichting van de ABVV-eisenbundel in het Paritair Comité hebben wij ons standpunt over de uitholling van de index toegelicht en aan de werkgevers gevraagd een sectorale compensatie te voorzien.
  • Binnen de beschikbare marge opgelegd door de regering hebben wij maatregelen kunnen afspreken die de tewerkstelling in de sector moeten verbeteren.

Dank zij het ABVV werd het demografiefonds geboren en verankerd in een sectorale cao van onbepaalde duur. Na het zomerverlof van 2015 werden de onderhandelingen aangevat om uitvoering te geven aan de sectorale cao.

De werkgevers legden het document 'Werken aan het huis van werkvermogen' op tafel als basis voor de onderhandelingen. De vakbonden legden een gemeenschappelijke eisenbundel op tafel. Deze gemeenschappelijke eisenbundel kwam er onder impuls van het ABVV en concentreerde zich vooral op directe maatregelen voor de werknemers.

Op 15/12/2015 werd een ontwerp akkoord bereikt dat aanvaardbaar en verdedigbaar was voor alle onderhandelende partijen. Op 13/01/2016 stelde het ACV als enige dat het bereikte akkoord moest aangepast worden en zij hun achterban nog moesten consulteren.

Na een lange en moeilijke discussie werd een paritair commentaar toegevoegd aan het ontwerp van cao van 15/12/2015. Ondertussen werd het ontwerp van cao met de bijhorende paritaire commentaar aanvaard door alle partijen. Dit finale akkoord werd uitgewerkt in een sectorale cao “het demografiefonds”.

UPDATE:

In oktober 2016 werden de cao’ s demografiefonds tekstueel aangepast ten gevolge een aantal genomen beslissingen door het beheerscomité demografiefonds (vb. indienperiode van demografieplannen,…)

Hier vindt je de definitieve cao's oprichting en financiering van het demografiefonds. 

Financiering van het demografiefonds

De bedrijven storten vanaf 2016 (cao van onbepaalde duur) maandelijks voor iedere werknemer (arbeiders, bedienden, kaders en directieleden) 0,15% bijdrage berekend op je brutoloon (inclusief eindejaarspremie, ploegenpremie, overuren, …) in het gemeenschappelijk demografiefonds van de sector.

Voor de bedienden wordt de 0,15% berekend op het bruto maandloon (inclusief verlofgeld). Voor de arbeiders wordt de 0,15% berekend op het brutoloon x 1,08. De 0,15% wordt geheven op alle componenten van het loon die onderworpen zijn aan de RSZ (ploegenpremies, loon, eindejaarspremie, anciënniteitspremies,…)

Vanuit het vormingsfonds chemie worden de komende 4 jaar nog eens jaarlijks dezelfde financiële middelen toegevoegd.

Concreet betekent dit dat wij voor de komende 4 jaar, per jaar, over ongeveer € 9 miljoen (0,15%) en € 9 miljoen (bijleg vanuit de reserves van het vormingsfonds) beschikken om werkbaar werk projecten te ondersteunen. Voor de komende vier jaar spreken we dan over een beschikbaar budget van meer dan € 72 miljoen.

Wanneer heeft een bedrijf trekkingsrecht?

Er moet op bedrijfsvlak een goedgekeurd demografieplan zijn. Het beheerscomité van het demografiefonds moet het bedrijfsplan goedkeuren. 

Welke bedrijfsplannen komen in aanmerking? Enkel bedrijfsplannen die nieuwe maatregelen voorzien welke uit de actiegebieden (werk, gezondheid, competenties, loopbanen) komen van de sectorale cao demografiefonds. De bedrijfsplannen kunnen over één of meerdere jaren lopen.

UPDATE: Meer concreet:

Looptijd van een plan: 4 jaar, met een zeer expliciete omschrijving,
- vanaf 2016 tot maximum eind 2019
- vanaf 2017 tot maximum eind 2020
- vanaf 2018 tot maximum eind 2020
- vanaf 2019 tot maximum eind 2020
     - voor het jaar 2020

Welk trekkingsrecht voor bedrijven?

Basisrecht:

De terugvordering van de kost van de afgesloten bedrijfsmaatregelen bedraagt in eerste instantie maximaal 0,15% per jaar van de brutoloonmassa van het vorige kalenderjaar van het bedrijf en deze maatregelen moeten zich in actiegebied 1 bevinden.

Bijvoorbeeld: kost van de invoering van een rimpeldag bedraagt 0,15%. van de loonmassa van het bedrijf. Het bedrijf kan 0,15% recupereren bij het Fonds.

Bijkomend recht:

Een bijkomend trekkingsrecht van 0,15% ontstaat wanneer de kost van de afgesloten bedrijfsmaatregelen hoger is dan 0,15%. MAAR dan moet het bedrijfsplan maatregelen voorzien die uit minstens 2 actiegebieden komen. Deze bijkomende maatregel, van de 2 actiegebieden, om extra trekkingsrecht te hebben kwam er onder druk van het ACV. Zij hadden het er moeilijk mee dat de reserves van het vormingsfonds zouden aangewend worden ten voordele van directe maatregelen voor de werknemers.

Bijvoorbeeld: het financieren van rimpeldagen ten belope van 0,30% was voor hun een brug te ver. Vandaar de toevoeging aan de ontwerp cao op 13 januari 2016. 

               Voorbeelden:

  • kost van de invoering van rimpeldagen bedraagt 0,29% van de loonmassa. Dit percentage wordt geheven op alle componenten van het loon die onderworpen zijn aan de RSZ (ploegenpremies, loon, eindejaarspremie, anciënniteitspremies,…) en in actiegebied 2 wordt een maatregel genomen ten belope van 0,01%. Bedrijf kan 0,30% recupereren bij het fonds. 
  • kost van het invoeren van een ADV dag bedraagt 0,42% en in actiegebied 4 wordt een maatregel genomen ten belope van 0,01%. Bedrijf kan maximaal 0,30% recupereren bij het fonds.


Overzicht trekkingsrecht :

Financiering actiegebied 1 tot 4  O,15% bijdrage aan demografiefonds ( cao onbepaalde duur) Extra 0,15% vanuit reserves vormingsfonds gedurende 4 jaar
1.Werk 0,15% minimum voor bijkomend trekkingsrecht Minstens 2 maatregelen uit de 4 werkgebieden voor bijkomend trekkingsrecht.
2. Gezondheid 0%
3. Competenties 0%
4. Loopbaanbeleid 0%
UPDATE:

Uitzondering voor KMO’s

Een KMO wordt als volgt gedefinieerd: minder dan 250 werknemers en waarvan 49% of minder van het kapitaal of de stemrechten niet in handen is van een grotere onderneming (>250 werknemers) of een groep van verschillende grote ondernemingen.

  • Iedere KMO kan genieten van de financiering vanuit het demografiefonds (0,15% + 0,15%) op voorwaarde dat het demografieplan voldoet aan alle formele voorwaarden. 
  • 250 euro per werknemer met een maximum van 2500€ tenzij toepassing van 0,15% gunstiger is. 500 euro per werknemer met een maximum van 5000 euro tenzij toepassing van de 0,30% gunstiger is.
  • Definitie van KMO werd uitgevaardigd door Europa op 1/1/2005

Aanwending reserves van het demografiefonds: 

Jaarlijks na de afsluiting van de jaarrekening zal nagegaan worden over welke reserves het fonds beschikt. Bij voldoende reserve kunnen deze extra toegewezen worden aan goedgekeurde ondernemingsplannen.

  • We hernemen bovenstaand voorbeeld: kost van het invoeren van een ADV dag bedroeg 0,42% en in actiegebied 4 werd een maatregel genomen ten belope van 0,01%. Bedrijf kon maximaal 0,30% recupereren bij het fonds. Er bleef een niet gerecupereerde kost van 0,13%.

Bij voldoende reserve in het fonds en na akkoord in het beheerscomité zal aan het bedrijf nog 0,13% extra trekkingsrecht worden toegekend voor het voorbije werkingsjaar. Indien de reserve ontoereikend is om de reële kosten te financieren zal het extra trekkingsrecht worden berekend in functie van de nog beschikbare middelen.

  • Bijvoorbeeld: 0,06% extra trekkingsrecht voor het voorbije werkingsjaar i.p.v. 0,13%.
  • UPDATE: Het beheerscomité demografiefonds heeft beslist dat voor het jaar 2016 deze reserves niet zullen aangewend worden.

Invulling van de actiegebieden

Als ABVV pleiten wij ervoor dat de bedrijfsplannen maximaal in zetten op het actiegebied 1 : werk. Op deze manier blijven wij consequent om ons ingediende gemeenschappelijk eisenbundel verder te verdedigen.

Voor de goede orde herhalen wij nog eens onze eisen welke perfect passen in het actiegebied 1 werk

1. Arbeidsduurvermindering met loonbehoud
2. Arbeidsduurvermindering in dagen in plaats van uren per week
3. Leeftijdsdagen/ rimpeldagen
4. Verhoging anciënniteitsdagen
5. Premie voor overstap:

  • a. van zwaar naar licht werk, 
  • b. naar minder belastend ploegensysteem, 
  • c. van ploegenarbeid naar een dagfunctie
  • d. naar deeltijdse arbeid 

6. Bij opname tijdskrediet en landingsbanen bijpassing van het loonverlies
7. Kennisoverdracht van oudere naar jongere werknemers: werken met coachfunctie, peterschap.
8. Insourcing van dagjobs

Welke maatregelen komen niet in aanmerking?

Wanneer afspraken gemaakt worden die komen uit actiegebied 2 tot 4 vestigen wij er de aandacht op dat wettelijk verplichte zaken niet zullen erkend worden voor financiering vanuit het fonds.

  • Bijvoorbeeld: indien om omwille van het werken met carogene stoffen er verplichte medische controle is zullen deze medische check-ups vanaf 45 jaar ( actiegebied 2: gezondheid) niet erkend worden.
  • Bijvoorbeeld: Maatregelen uit het actiegebied 3 : opleidingen in kader peter-en meterschap. Indien deze reeds gefinancierd worden via het vormingsfonds komen niet in aanmerking. 

Een dubbele subsidiëring kan bijgevolg niet!.

Hoe werk je een demografieplan uit? 

  • Wat zijn de belangrijkste knelpunten ivm werkbaar werk op de werkvloer? Bevraag je collega’s, bespreek dit met de militantenkern, secretaris… Betrek eventueel arbeidsgeneesheer, preventieadviseur,… Indien nodig zijn er tools en andere nuttige info om bevragingen te organiseren bij je werkmakkers. 
  •  Vraag de leeftijdspiramide op van je bedrijf en krijg zicht op de bruto loonkost van het vorige kalenderjaar. Je kan dit opvragen bij je secretaris of onze expert.
  • Welke van de vier cao-domeinen ga je weerhouden? Het cao-domein “werk” moet zeker weerhouden worden !!! . Je kan twee van de vier cao-domeinen selecteren. Geef feedback aan je collega’ s
  • Onderhandel met je werkgever. (or, sa, cpbw, werkgever en werknemers)
  • UPDATE: Oefen zeker syndicale controle uit op de ingediende kosten van demografieplan. Vraag aan je werkgever welke kosten hij zal overmaken aan het secretariaat van het demografiefonds. Ook over de ingediende kosten moet er een akkoord zijn op ondernemingsniveau.
  • Het demografieplan moet ter goedkeuring overgemaakt worden aan het beheerscomité van het demografiefonds die het plan zal goed- of afkeuren.
  • Blijf gefaseerd feedback geven aan je collega’s op de werkvloer
  • Evalueer de resultaten van het ingediende plan nadien!
  • Ondersteuning in de brede betekenis van het woord door de ABVV-expert demografiefonds is voorzien! Bekijk hier wie je hier voor kan contacteren. 

Overzicht van tools, scans en brochures

Hier vind je een overzicht van tools en scans om bevragingen op de werkvloer te organiseren. Verder vind je interessante brochures ivm problematiek “werkbaar werk”.

UPDATE: Afgesloten demografieplannen

Hier vind je een overzicht van goedgekeurde demografieplannen. Dit laat je als delegee toe om je een beeld te vormen van afgesloten en goedgekeurde demografieplannen.

- Plan 1

UPDATE: Overzicht van de meest gestelde vragen voor delegees en het antwoord

Hier klikken

Interessant in verband met werkbaar werk

Dossier hier te consulteren.

Coördinaten

Hier klikken

Mail hier je vragen in verband met demografieplannen

Hier klikken

Wil je opgenomen worden in de mailinglist bij update website?

Hier klikken.

 

Actualiteit · Gepubliceerd op 16 november 2017, 15:00

Er werden tot nu toe verschillende demografieplannen goedgekeurd door het beheerscomité. Hier vind je een samenvatting van de acties in deze plannen. Lees verder

Actualiteit · Gepubliceerd op 19 september 2017, 15:45

Het tijdschrift HR Square publiceerde deze maand een uitgebreid artikel over het demografiefonds. Ze gingen ook op bezoek bij biotechbedrijf Fujirebio dat als eerste in de sector een demografieplan... Lees verder

Actualiteit · Gepubliceerd op 26 juni 2017, 13:45

In de scheikunde zijn de eerste demografieplannen afgesloten. Kristof Vanden Berghe, delegee bij EOC, en Wouter Knops, delegee bij Innovia, vertellen ons er meer over. Lees verder

Actualiteit · Gepubliceerd op 12 mei 2017, 11:15

Het demografieplan bij Fujirebio is het resultaat van gemeenschappelijk denkwerk van werknemers, de werkgever en de vertegenwoordigers van de vakbond. Lees verder

Actualiteit · Gepubliceerd op 4 april 2017, 16:15

Welke maatregelen kunnen er allemaal opgenomen worden in een demografieplan? Wij maakten een uitgebreid overzicht dat je hier kan downloaden.  Lees verder

Actualiteit · Gepubliceerd op 31 maart 2017, 11:30

In Duitsland werden in 2008 de eerste stappen gezet naar de oprichting van een demografiefonds. Lees verder

Actualiteit · Gepubliceerd op 19 september 2016, 12:00

Dankzij het demografiefonds kunnen in elk chemiebedrijf –groot of klein- de werkgever en de werknemers samen concrete projecten opzetten om het werk werkbaarder te maken. Lees verder

Persberichten · Gepubliceerd op 11 februari 2016, 5:15

Sector zet de toon in maatschappelijk debat over duurzame loopbanen Lees verder

  • Mogelijke maatregelen demografieplan

    Download (251.45 KB)
  • cao financiering demografieplan

    Download (182.41 KB)
  • cao oprichting demografiefonds

    Download (159.14 KB)
  • Tijdskrediet zonder motief, nu of nooit

    Download (3 MB)
  • Checklist werkbaar werk in jouw onderneming

    Download (240.54 KB)
  • Vragenlijst over het werkvermogen

    Download (348.76 KB)
  • Demografiefonds brochure

    Download (1.08 MB)
  • Tools, brochures, scans werkbaar werk

    Download (292.26 KB)
  • Oplossingen voor werkbaarder werk

    Download (344.75 KB)
  • 50+ en werkloos

    Download (1.03 MB)
  • Neem je loopbaan in handen

    Download (1.47 MB)
  • CAO financiering demografieplan PC116

    Download (179.9 KB)
  • Demografiefonds coördinaten

    Download (86.21 KB)
  • FAQ demografiefonds

    Download (61.24 KB)
  • Werkbaar werk overzicht

    Download (241.13 KB)
  • Ontwerpakkoord demografiefonds

    Download (483.64 KB)
  • Huis van werkvermogen

    Download (528.02 KB)
  • Gemeenschappelijke uitgangspunten demografiefonds scheikunde

    Download (364.11 KB)
  • Eisenbundel ABVV 2015-2016 Chemische Nijverheid

    Download (309.18 KB)
  • CAO oprichting demografiefonds

    Download (161.43 KB)